Çocuk ve Gençlerin Su İhtiyacı
Çocuklarda Su Metabolizmasının Özelliği
Yeni doğan bebeğin ağırlığının 3/4‘ü sudur. Bebek büyüdükçe bedenin su içeriği azalarak bir yaş sonunda yetişkinlikteki düzeye iner. İki yaş altı çocuklar sıcaktan daha çok etkilenirler üstelik ishal ve kusma ile ortaya çıkan gastroenteritlere yatkındırlar. Özellikle yaz aylarında bu durumlara sık rastlanır. Önceki yıllarda ülkemizde bu sorun ‘Yaz İshali‘ olarak tanımlanırdı. Bunun nedeni sıcağın etkisi ile çocuklarda su kaybının çok olması ve yiyeceklerin daha kolay bozulmasıdır. Sıcağın etkisiyle terleme yoluyla ve ishalle su kaybının artması kuruma anlamına gelen dehidratasyonla sonuçlanır.
Küçük çocuklar susadıklarını kolay ifade edemediklerinden, anne babalar, sıcak ortamda ve ishal, kusma gibi durumların ortaya çıkmasında çocuğa sürekli su içirmeyi ihmal etmemelidirler.
Çocuk Besinlerinin Hazırlanmasında Kullanılan Suyun Özelliği
Bebeğin yaşamının ilk 6 ayının temel besini anne sütüdür. Altı aydan sonra anne sütü bebeğe yetmediğinden ek besinlere başlanır. Bunun yanında çocuk kendi kendine memeden kesilene kadar emzirme yararlı bir uygulamadır. Bebek herhangi bir sorun olmadığı sürece zorla memeden kesilmez. Altıncı ay değişik besinlere, kaşık, bardak gibi gereçlere alıştırma dönemidir. Her besine önce az az sıvı olarak başlanır, zamanla kıvamı koyulaştırılır. Bebek bir tür besine alışınca, diğerlerine başlanır.
Günümüzde anne çalıştığından bebek için özel besin hazırlama zamanı bulamamakta, ticari olarak üretilen ‘Devam Mamaları, Kaşık Besinleri‘ gibi ürünleri kullanmaktadır. Ayrıca çok az sayıda da olsa zorunlu nedenlerle 6 aydan önce de bebeklere özel hazırlanmış süt verme zorunluluğu doğmaktadır. Bunların önemli bir bölümü kuru toz halindedir ve bebeğe verileceği zaman suyla karıştırılır. Çocuk besinlerinin hazırlanmasında kullanılan suyun niteliği önem taşır. Bebek mamalarının hazırlanmasında mineral içeriği düşük su kullanılmalıdır. Toz halindeki bebek mamaları gerekli mineralleri içerdiğinden mineral içeriği yüksek su uygun değildir. Mamaya katılan su bebeğin su gereksinimini karşılamak içindir.
Fransa’da bebek mamalarında kullanılan suyun nitrat içeriğinin litrede 15 miligram, nitrit içeriğinin 0,05 miligramı geçmemesi istenmektedir. Diş sağlığında florun önemli rolü vardır. Diş sağlığının korunması için bebek mamalarında kullanılacak ve bebeğe içirilecek suyun flor yoğunluğuna dikkat edilmesi gerekir. Bebeğe flor çözeltisi verilmediği zaman, suyun flor içeriğinin litrede 0,5 miligram, flor çözeltisi veriliyorsa 0,3 miligram olması önerilmektedir. Bebekler için florun güvenilir alım düzeyi günlük 0,4 miligram olarak önerilmiştir.
Çocukların Su İhtiyacı
Çocuğun gereksindiği su miktarı yaşa göre değişir.
- Doğumu izleyen ilk 3 günde bebeğin beden ağırlığı ortalama 3 kg.’dır. Günlük su gereksinmesi kilogram başına ortalama 100 mililitredir. Toplam günlük su gereksinmesi 300 mililitredir.
- Onuncu günde ortalama ağırlık 3,2 kg.’dır. Beden ağırlığının kg.’ı başına su gereksinmesi 125-150 mililitre arasında değişir. Günlük toplam su gereksinmesi 400-480 mililitredir.
- Üçüncü ayda ortalama beden ağırlığı 5,4 kg.’dır. Kg başına su gereksinmesi 140-160 mililitre arasında değişir. Günlük toplam su gereksinmesi 756-864 mililitredir.
Görüldüğü gibi küçük çocuğun beden ağırlığının kg. başına su ihtiyacı yetişkin bireyinkinden yüksektir.
İlk 6 aylık dönemde bebeğin su gereksinmesi anne sütüyle karşılanır. Altı aydan sonra gereksinmesi olan su bebeğe verilmelidir. Günlük su gereksinmesi gittikçe artarak 12 yaşında 1,5 litreye çıkar.
Çocuk için en iyi içecek sudur. Su gereksinmesini karşılamak için şeker katılmış meşrubatın içilmesi obezite riskini artırır, çocuğun dengesiz beslenmesine ve diş sağlığının bozulmasına neden olur.
Ergenlik çağı büyüme ve gelişimin en önemli dönemlerinden biridir. İskelet sistemi çok hızlı büyür. Bu da kalsiyum gereksinmesini artırır. Bu dönemde kemiğin kalsiyum yoğunluğunun doruk noktasına gelmesi ileri yaşlarda kemik erimesinden kaynaklanan osteoporosiz gibi sağlık sorunlarının önlenmesinde yardımcı olur. Kalsiyum içeriği yüksek su içilmesi artan kalsiyum gereksinmesine katkıda bulunur.
Gençler şeker içeriği yüksek meşrubat içmeye meyillidirler. Bu içecekler bol kalori kaynağıdırlar. Su gereksinmesini karşılamak için bu tür içeceklerin içilmesi obezite riskini artırır.
Gençler su ihtiyaçlarının bir bölümünü süt ve ayranla karşılayabilir. Bunun yanında fiziksel aktivite durumlarına göre günlük 1,5-2,0 litre su içmelidirler. Fiziksel aktivitesi yüksek olan gençler daha fazla su içmelidirler. Özellikle sıcak havalarda yapılan fiziksel aktivitelerde daha çok su içmeleri konusunda gençler uyarılmalıdır.
